Minder regels, blije ondernemers en burgers

Wet- en regelgeving is altijd in de eerste plaats bedoeld om een door de maatschappij belangrijk geacht doel te realiseren en leidt natuurlijk niet alleen maar tot regeldruk voor bedrijven en burgers. Het gaat daarbij om wet- en regelgeving van zowel de centrale als de lokale overheid. Om de (mogelijke andere) effecten in kaart te brengen wordt (soms) een bedrijfseffectentoets of een maatschappelijke kosten-batenanalyse uitgevoerd. Dit gebeurt ex ante, dat wil zeggen voordat regelgeving van kracht wordt. In hoeverre het beoogde doel van wet- en regelgeving uiteindelijk ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd en welke mogelijke andere effecten in de praktijk optreden is niet altijd bekend. Deze conclusie geldt ook voor beleidsmaatregelen gericht op vermindering van regeldruk.

Hiervoor is ex post onderzoek nodig, dat wil zeggen onderzoek nadat de beleidsmaatregel van kracht is geworden. Voor een aantal beleidsmaatregelen wordt dit uitgevoerd, bijvoorbeeld in de vorm van een ex post beleidsevaluatie. Voor de meeste beleidsmaatregelen gericht op de vermindering van regeldruk zijn dergelijke ex post evaluaties nog niet of nauwelijks uitgevoerd. En juist bij dergelijke maatregelen zou een ex post evaluatie tot nieuwe inzichten kunnen leiden. Leidt vereenvoudiging van bepaalde regelgeving bijvoorbeeld tot minder naleving van (inhoudelijke) verplichtingen, resulterend in minder veiligheid of meer vervuiling? Of worden de lagere regeldrukkosten voor ondernemers gecompenseerd door hogere bedrijfseigen kosten, bijvoorbeeld in de vorm van hogere juridische kosten? Of nemen juist de toezichtlasten voor de overheid toe? En hoe pakt één en ander dan uit in termen van maatschappelijke kosten en baten? Al deze vragen kunnen tot op heden nog niet of nauwelijks worden beantwoord. Dit betekent in feite, dat besluiten over wel of geen regelgeving en de diepgang daarvan in de huidige situatie worden genomen op basis van onvolledige informatie.

EIM heeft een reeks van onderzoekstechnieken beschikbaar om meer inzicht in de hierboven aangegeven problematiek te bewerkstelligen. Vooral in het licht van de druk om tot deregulering over te gaan, is het goed om niet alleen op de korte termijn, maar vooral de lange termijn effecten zicht te houden.

Informatie over dit product kunt u krijgen bij John Boog en Sjaak Vendrig, 079 3 22 22 87 of sve@eim.nl.

John Boog 079 3 22 22 92 jbo@eim.nl